
Ik begon bij de Nederlandse Omroep Stichting (NOS) te werken in 1973 als
assistent programma technicus, zoals dat genoemd werd. Nadat ik en acht
anderen waren aangenomen, kregen we eerst een bedrijfsopleiding
van 6 maanden, omdat het werk bij de radio heel specifiek is - toen was daar
nog geen opleiding voor. Deze cursus werd gegeven in Hilversum in het
vroegere restaurant "Santbergen", dat de NOS had ingericht als
opleidingsinstituut. Tegenwoordig heet dit de "Media Accademie".
Ik was assistant van 1973 tot 1976. Als assistent werkte ik in veel
studio's waar ik de microfoons in het orkest moest zetten en in theaters in
het hele land om te assisteren bij opnames van radio programma's en concerten.
Deze tijd was geweldig. Ik ging naar concerten van mensen als Ella Fitzgerald
en Joe Pass, The Steve Miller Band, Charles Aznavour en vele anderen. Maar
natuurlijk ook klassieke concerten, bijvoobeeld in het beroemde Concertgebouw in Amsterdam.
Jammer genoeg heb ik geen foto's uit die tijd.
As an engineer I worked for all broadcasting associations, like the AVRO
(general), KRO (Catholic), NCRV (protestant), VARA (Social-democratic), VPRO
(social criticism), TROS (general), NOS and in later years EO (evangelical)
and VERONICA (general). There were (and are) also a great number of small broadcasters.
But none of the non-commercial broadcasters have their own technicians. They hired us
(for free) from the
NOS. The way the
radio and television in my country works is very hard to explain, so I won't
try it.
| Hoewel ik in die tijd niet actief was in de muziek leerde ik wel van alles,
bijv. partituren lezen. Ik hoorde van een muzikant praten over een boek dat hij had
gekocht: "Sounds and Scores" van Henry
Mancini. Ik kocht het boek ook en leerde een en ander over instrumenten en wat
je met ze kan doen in een orkest. Ik ging zelf ook arrangeren en ik kan me
herinneren dat ik een partituur maakte voor een collega van me die een Grieks
liedje wilde zingen, een 5/4 - ik geloof dat de titel was "Ena
Karavi". Ik weet dat hij het heeft gezongen, maar ik heb het nooit
gehoord. |
 |
Ik heb ook iets anders gearrangeerd en wilde weten hoe partij voor de
saxofoon-sectie zou klinken. Dus vroeg ik aan Piet Zonneveld, dirigent van het
orkest van het KRO-programma "Van Twaalf tot Twee", of de saxgroep
het voor me wilde spelen. En dat deden ze en ze pakten het serieus aan. Prima
gozers waren dat! Leider van de saxgroup was Karel Reys, broer van de bekende
Nederlandse jazz-zangeres Rita Reys. Hij gaf me nog wat adviezen, bijv. over het bereik van
de instrumenten. Saxofoons klinken nu eenmaal niet zo mooi als ze hoog spelen -
dit is iets waar ik nog steeds rekening mee houd als ik op een keyboard een
gesamplede saxofoon bespeel.
|
In 1976 werd ik programma technicus B. Weer terug naar "Santbergen"
dus om te leren monteren. Dit was een heel ander vak. Nu moest ik monteren
voor vooral actualiteiten programma's. Later werden dat ook andere
programma's, zoals documentaires.
Nu was mijn doel geweest om programma technicus te worden die
gespecialiseerd is in muziek. Maar toen ik programma technicus A werd deed ik
alle programma's, behalve muziekproduktie. En ik vond dat eigenlijk wel
prettig.
Vooral het monteren van muziek vond ik erg leuk. Maar ook documentaires was
leuk, hoewel dat pas na een paar jaar kwam.
|
 |
In 1976 begon ik met het maken van een montage dat ik
mezelf als opdracht gaf toen ik klaar was met de opleiding op Santbergen. Ik
noemde het "Muzikollage", een
samenvoeging van de woorden "muziek" en "collage". Het
idee was om muziek op platen te arrangeren. Ik kon dan de muziek op de platen
manipuleren zoals ik het wilde hebben. Soms gebruikte ik maar een paar
seconden van een bepaalde plaat, om die als brug te gebruiken naar een andere
plaat. Sommig platen werden langer gebruikt (soms helemaal) of sneller of
langzamer afgedraaid, gelooped en gedeeltelijk soms achterstevoren
gedraaid.
Ik gebruikte alleen band, een
band-spinner (waarmee je een band sneller of langzamer kan laten lopen) en
galm. Ik maakte twee van dat soort programma's, elk van ongeveer 40 minuten,
en het duurde 3 jaar om ze te maken (in mijn eigen tijd natuurlijk). En ik heb
veel platen moeten kopen in die tijd. Een van die programma's, hoewel iets
ingekort, werd in 1980 uitgezonden door de KRO in het programma
"Raufaser".
Ik wil graag een paar fragmenten hiervan laten horen, zonder verdere
commentaar. Er zijn 8 fragmenten, 4 van elke montage. Als je op het woord
"Muzikollage 1" klikt, zie je een beschrijving van een deel van de
eerste Muzikollage.
Disclaimer: Het is niet mijn bedoeling om andermans
muziek op mijn site te publiceren. Dit zijn echter fragmenten van bestaande
platen, op verschillende manieren gemonteerd. Ik wil alleen maar laten horen
wat je kunt doen met het "arrangeren" van bestaande muziek.

 |
Gedurende deze jaren (vanaf 1978) werd er een groep geformeerd van
programma technici van de NOS-radio. We noemden onszelf de
PT-Band. (PT staat voor
Programma Techniek, onze afdeling). We hadden eind 1978 zelfs nog twee radio
optredens: bij de VARA (Stoomradio) live op Hilversum 2 (AM-mono) en een
opname voor een programma van de TROS (Toer Ja, Toer Nee) op Hilversum
1.
(klik op de afbeeldingen voor een groter plaatje) |
 |
Maar we speelden hoofdzakelijk voor onszelf en repeteerden in een studio
die op dat moment vrij was, meestal in het voormalige VARA gebouw
(tegenwoordig het Muziekcentrum van de Omroep MCO).

 |
Op deze foto staan de leden van de PT-band waarmee we van start
gingen. Later kwamen er nog drie leden bij.
Drums: Hugo Vogel
Bas : Paul Schoenmakers
Trombone: Bert van Dijk
Tenorsax: Ruud Kars
Keyboards: Herco de Boer.
We repeteerden altijd op dinsdagavond. Het idee was dat we bij
elkaar zouden komen en wat zouden jammen. Ik vond het leuk om wat te
schrijven en zorgde voor een niet al te moeilijk stuk, dat ik
"Tuesday Evening Session" noemde. Als je op de foto hiernaast
klikt krijg je dat stukje te horen, maar in een latere bezetting. |

 |
Hier in studio 8 zie je alle leden van de PT-band behalve trombonist
Bert van Dijk.
Van links naar rechts: Ferry Sluyter, Jan Stellingwerf, Ruud
Kars, Herco de Boer, Paul Schoenmakers, Hugo
Vogel en Peter van den Hoogen. |
|


|